Περί του Χαμηλού Επιτοκίου του Δεκαετούς

Περί του Χαμηλού Επιτοκίου του Δεκαετούς

ή αλλιώς «Τι να τα κάνεις τα λεφτά άμα δεν έχεις φράγκο…»

Του Κώστα Παπουλή*

Πρώτον: Το επιτόκιο του δημοσίου χρέους είναι σημαντικός παράγοντας για την οικονομική πολιτική άρα και για την χώρα που την ασκεί, εφόσον  η χώρα αυτή χαράζει την δική της οικονομική πολιτική. Στην πραγματικότητα μια χώρα που είναι σε βαθιά ύφεση και με τεράστια υποαπασχόληση κεφαλαίου και εργασίας, όπως λ.χ. η Ελλάδα, να μπορεί λόγω χαμηλού επιτοκίου, να δανειστεί, για να πραγματοποιήσει μια επεκτατική οικονομική πολιτική, ώστε να εξέλθει από την κρίση και να οδηγηθεί   προς την πλήρη απασχόληση. Ανάλογα με το πόσο το ονομαστικό επιτόκιο είναι μικρότερο από το άθροισμα του πληθωρισμού και της μεγέθυνσης που επιτυγχάνεται  στο ΑΕΠ, μπορεί να υπάρξει και ανάλογο πρωτογενές έλλειμμα χωρίς να αυξάνει το ποσοστό του δημοσίου-χρέους επί του ΑΕΠ. Ακόμη και αν το έλλειμμα απαιτείται να είναι αρκετά μεγάλο, τότε η αύξηση του λόγου δημοσίου χρέος προς ΑΕΠ θα είναι μικρή. Όμως τι νόημα έχουν αυτά για την Ελλάδα; Η Ελλάδα έχει μπει στο γύψο των σταθερών πρωτογενών πλεονασμάτων έως το 2060!!!  Στερείται, ανεξαρτήτως οικονομικής συγκυρίας και παντελώς της Δημοσιονομικής Πολιτικής. Αν λοιπόν στερείσαι της δημοσιονομικής πολιτικής, τι νόημα έχει το χαμηλό επιτόκιο, αφού δεν μπορείς να το χρησιμοποιήσεις για να δανειστείς φτηνά και να εξέλθεις της κρίσης;

Δεύτερον: Ο Βάλτος του Εξωτερικού Δημόσιου Χρέους

Και τώρα κουλτούρα κεφαλαιοποίησης;

Και τώρα κουλτούρα κεφαλαιοποίησης;

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Αυτή η εικόνα δεν έχει ιδιότητα alt. Το όνομα του αρχείου είναι BourdalasPan-A.G.-mini_2018.jpg

Ι. Μικρή ποιοτική ιστορία του ασφαλιστικού

Με την παγκόσμια υποχώρηση του οράματος για μια αταξική κοινωνία ο σύγχρονος καπιταλισμός στο τέλος της δεκαετίας του 1980 μπήκε στο δήθεν όραμα «του τέλους της ιστορίας». Μέρος του αποτελεί και το πείραμα της «Σχολής του Σικάγου» περί των «τριών πυλώνων» για το ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό στη Χιλή (Πινοσέτ 1973). Τώρα ξέρουμε το αποτέλεσμα: Οι χιλιανοί συνταξιούχοι ψάχνουν να ζήσουν από τα παιδιά τους και βγαίνουν στους δρόμους… Ένα κομμάτι αποτελεί μια μικρή «εθνική σύνταξη» που εγγυάται όπως-όπως το κάθε εθνικό κράτος, ένα άλλο θα αποτελεί μέσω των «επαγγελματικών ταμείων» ή παραπλήσιων μορφών χρήσης των κρατήσεων και το τελευταίο -για όσους μπορούν- η ιδιωτική ασφάλιση.

Το κράτος -«το λιγότερο κράτος» κατά τον Κ. Μητσοτάκη τον πρεσβύτερο- άρχισε να απομακρύνεται ως ο ένας από τους τρεις χρηματοδότες των ασφαλιστικών αναγκών και των συντάξεων κατά το αναδιανεμητικό σύστημα, δια μέσου της φορολογίας των «ισχυρών». Οι άλλοι δύο ήταν οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι. Με το νόμο Σιούφα (1992) της τότε Κυβέρνησης (Κωνστ. Μητσοτάκη-ΝΔ) τέμνονται οι εργαζόμενοι του δημοσίου σε πριν το 1993 και από το 1993, ενώ παράλληλα μπαίνει λογιστικά στο δημόσιο η κράτηση 6,67% των εργαζομένων επί του βασικού μισθού και του χρονοεπιδόματος (πριν 1993) και όλου του μισθού (από 1993). Βλέποντας προς τα πίσω κατανοούμε λοιπόν με τον επανυπολογισμό του ν. Κατρούγκαλου ποιο κομμάτι θα θεωρείται συντάξιμος μισθός από το 2002.

Το παρά πέρα σκληρό βήμα επί Γιαννίτση 2000 (κυβέρνηση Κ. Σημίτη-ΠΑΣΟΚ) δεν έγινε, αφού βρέθηκε μπροστά σε τεράστιο κίνημα. Το αφομοίωσε λίγο αργότερα (Ρέππας 2002) επί το μαλακότερο. Η κίνηση εκείνη άρχισε να φθείρει το ύψος των κύριων συντάξεων. Μέχρι τα μνημόνια έγιναν μικρότερες παρεμβάσεις, όπως π.χ. η επιβολή κρατήσεων στους παλιούς ασφαλισμένους (πριν το 1993) επί ενός εικονικού ποσού των 140,70 Ευρώ (μέρος των επιδομάτων).

Στα μνημόνια, με το «δεν υπάρχει σάλιο στα ταμεία» του Λοβέρδου, φτάσαμε στο ν. Κουτρουμάνη-Λοβέρδου (2010), όπου έγινε τεράστια τομή και στο ύψος των συντάξεων, αλλά και στο δικαίωμα εξόδου μόνο για όσους συμπλήρωναν 25ετία το 2010 (και με εξαγορές το 2011, 2012). Η θεμελίωση σύνταξης με 25ετία καταργείται. Ταυτόχρονα εισήγαγε πλάγια τον τεμαχισμό της σύνταξης σε εθνική και αναλογική. Εννοείται πως προχωρούσε το «σκυλοφάγωμα» στις επικουρικές συντάξεις και το εφάπαξ, όλα πληρωμένα με αίμα. Σ΄ αυτό βοήθησε και o Βρούτσης ως υπουργός επί κυβέρνησης Α. Σαμαρά (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ, 2013).

Ο ν. Κατρούγκαλου (5/2016) έβαλε ως κεντρικούς πυλώνες τα 40 χρόνια εργασίας, τα 67 έτη στην έξοδο, τον τεμαχισμό στα τρία της κύριας σύνταξης (εθνικής, ανταποδοτικής και προσωπικής διαφοράς), πατώντας πάνω στο 3ο μνημόνιο που ψήφισαν πακέτο (ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ, ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΠΟΤΑΜΙ), 8/2015. Την ίδια στιγμή οι επικουρικές και το εφάπαξ έφτασαν σε «χαμηλό βαρομετρικό». Οι στόχοι των μνημονίων για μείωση στο 50% επιτεύχθηκαν απ’ όλες τις μνημονιακές κυβερνήσεις. Γι αυτό ήλθε η ώρα της πορείας κεφαλαιοποίησης και σταθεροποίησης του ν. Κατρούγκαλου και με την βοήθεια του ΣτΕ, στο οποίο πονηρά έστειλαν οι εργατοπατέρες τον κόσμο, αντί στον συλλογικό αγώνα…

ΙΙ. Βασικοί άξονες το ν/σχ Βρούτση

1) Εφαρμόζει τις αποφάσεις του ΣτΕ, οι οποίες είναι μαχαιριά στις πλάτες των συνταξιούχων, αφού καταργεί νομικά αμετάκλητα τη 13η και 14η σύνταξη.

2) Επιμένει στη λογική της βιωσιμότητας των ταμείων, όπως και οι νόμοι Κουτρουμάνη και Κατρούγκαλου, αφού δεν αναζητεί αναπλήρωση των κλεμμένων, ούτε έχουν την πολιτική βούληση για μεγαλύτερες εισφορές των εχόντων.

3) Διατηρεί όλο τον κορμό του νόμου Κατρούγκαλου με τις αλλαγές που έφερε το 3ο μνημόνιο (ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ-ΠΑΣΟΚ-ΠΟΤΑΜΙ-ΑΝΕΛ). Τα βασικότερα:

α) Τα υπερβολικά αυξημένα όρια ηλικίας παραμένουν στο ύψος των  67 ετών που ανέβηκαν από τα 62 και μαζί τους οι γυναίκες δήθεν για λόγους «ισότητας». Παραμένει και το ύψος των  62 ετών, αλλά με το δυσθεώρητο εργασιακό ασφαλιστικό χρόνο των 40 ετών (για ελάχιστους).

γ) Δημιουργεί «κουλτούρα κεφαλαιοποίησης», αφού αφενός επιμένει στην «νοητή κεφαλαιοποίηση» με τις ατομικές μερίδες, που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου, ενώ βάζει για πρώτη φορά τις επικουρικές συντάξεις στον νέο ΕΦΚΑ.

β) Επιβεβαιώνει τη διχοτόμηση της σύνταξης. Παραμένει η εθνική σύνταξη των 384 ευρώ (κατώτερη από το όριο φτώχειας χωρίς να την αυξάνει), που θα εξαρτάται από τις δημοσιονομικές ανάγκες και με βάση τα 20 χρόνια ασφαλιστικών εισφορών.  Αποδέχεται την ατομική και εν μέρει ανταποδοτική σύνταξη, έτοιμη να γίνει κεφαλαιοποιητική. Η δεύτερη δεν είναι  εγγυημένη από το κράτος). 

δ) Επιβεβαιώνει την κατάργηση του καλύτερου υπολογισμού του «συντάξιμου μισθού», τόσο με το μέσο όρο από το 2002, όσο και με την μη είσοδο σ’ αυτόν ποσών, όπως η προσωπική διαφορά, που δημιουργήθηκε από 1.1.2016 στο μισθολόγιο ΣΥΡΙΖΑ, περίπου στο 1/3 των μισθωτών του δημοσίου. Ταυτόχρονα για τους νεότερους η πολλαπλή καθήλωση των μισθολογικών κλιμακίων καθηλώνει και τον συντάξιμο μισθό.

ε) Η είσοδος στον νέο ηλεκτρονικό ΕΦΚΑ (e ΕΦΚΑ) των επικουρικών αποτελεί αφενός μέθοδος ταχείας κατασπάθισης των αποθεματικών, αλλά και προετοιμασία για κεφαλαιοποίηση. Εργατολόγοι ομιλούν για λεηλασία των 80 δισ. ευρώ συνολικά από τα ασφαλιστικά ταμεία. Η λεηλασία στα επικουρικά του δημοσίου υπολογίζεται σε 7 δισ. σήμερα.

4) Διατηρεί την εισφορά του 6% επί της ακαθάριστης συνολικής σύνταξης, υπέρ της υγειονομικής περίθαλψης.

5) Προετοιμάζει την είσοδο ασφαλιστικών εταιρειών με την υποχρεωτική επέλαση στους νέους εργαζόμενους με τα «επαγγελματικά ταμεία» αφενός στις επικουρικές και αφετέρου  με την αύξηση της ιδιωτικής ασφάλισης των πλούσιων μερίδων των «ελεύθερων» επαγγελμάτων και «αγροτών». Την ίδια ώρα τους δίνει πολλές κλάσεις ώστε να μειωθούν και τα έσοδα στον ΕΦΚΑ.

6) Απορρυθμίζει την υποχρέωση των τριπλών εισφορών (εργοδοτών, κρατών και εργαζομένων), όχι όμως στο δημόσιο ακόμα. Προβλέπει δηλαδή προκλητική μείωση των εργοδοτικών εισφορών ως «επενδυτικό κίνητρο κερδοφορίας» στον ιδιωτικό τομέα.

7) Δεν αντισταθμίζει καθόλου την χασούρα στην ασφάλιση, είτε στην υγειονομική και φαρμακευτική περίθαλψη, ούτε αυξάνει τις συντάξεις σε αναπήρους, τέκνα θανόντων και χήρες, αφού κρατά το ίδιο επίπεδο, στη λογική του «κοινωνικού μισθού».

8) Συνεχίζει να μην αναγνωρίζει τη διπλή εργασία ή την μητρότητα των γυναικών (ίδια όρια ηλικίας με τους άντρες), ούτε επαναφέρει τα πραγματικά «βαρέα και ανθυγιεινά», ούτε αναγνωρίζει μετά το 2021 την πολυτεκνία.

9) Το ν/σχ έχει τρία δολώματα:

α)  Ενώ μέχρι τα 30 χρόνια ασφαλισμένης εργασίας (που τα 30 θα έχουν όλο και λιγότεροι τα επόμενα χρόνια) οι καθηλωμένοι συντελεστές αναπλήρωσης στο ανταποδοτικό μέρος παραμένουν στο μισό και κάτω απ’ ότι με τους προμνημονιακούς νόμους, αυξάνει ελάχιστα πάνω από τα 30 χρόνια και για λίγους.

β) Δημιουργεί κλάσεις στους «ελεύθερους» επαγγελματίες, ώστε να οδηγηθούν πολλοί στην ιδιωτική ασφάλιση.

γ) Το ίδιο κάνει στους αγρότες, σπρώχνοντας τους μεγαλοαγρότες ομοίως στην ιδιωτική ασφάλιση.

10) Αντί να δίνει κίνητρα εξόδου των εργαζομένων,  ώστε να εργαστεί πλήρως η νέα γενιά με την έξοδο στα 60 με 30 χρόνια εργασίας και εγγυημένη αξιοπρεπή, σύνταξη, δίνει κίνητρα για παραμονή στην εργασία.

11) Είναι καθαρό ότι ετοιμάζει επόμενο ασφαλιστικό-συνταξιοδοτικό, στο οποίο, εάν το ταξικό κίνημα δεν αντεπιτεθεί καίρια, θα περάσει στο καθαρό σύστημα της Χιλής σε επόμενη φάση: Μικρή εθνική σύνταξη, μικρή ανταποδοτική και κεφαλαιοποιημένη στα χρηματιστήρια, αλλά και ιδιωτική για τους έχοντες.

ΙΙΙ. Γιατί το ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό μας αφορά όλους

Υπάρχει μια διάχυτη αλήθεια, που κυκλοφορεί σε όσους εργάζονται ελαστικά, αλλά και μόνιμα, ότι «δεν θα πάρουν σύνταξη». Και βγάζουν το εύκολο συμπέρασμα ότι δεν τους αφορά το νέο ασφαλιστικό. Στους κόκκους αυτής της αλήθειας (φάγωμα τεράστιων ποσών, ανεργία,  ελαστική ή μαύρη εργασία, πορεία απομάκρυνσης του κράτους, κλπ) ενεδρεύουν πολλές, μα πάρα πολλές παρανοήσεις:

1) Δεν θα πάρουν αξιοπρεπή σύνταξη όντως, αν αφήσουν το νέο ασφαλιστικό (που δημιουργεί κουλτούρα κεφαλαιοποίησης/χρηματιστηριακό τζογάρισμα στις κύριες συντάξεις και δρομολογεί κεφαλαιοποίηση στις επικουρικές) να φτάσει στα τελικά σχέδιά του. Αν το ελλαδικό κράτος το έφεραν στη ελεγχόμενη χρεωκοπία, δεν θα χρεωκοπήσουν οι ασφαλιστικές που θα τζογάρουν τις ασφαλιστικές μας κρατήσεις όταν έλθει η ώρα να πληρώσουν «μαζικά»;

2) Το ασφαλιστικό δεν είναι μόνο τι «θα πάρεις», αλλά και οι κρατήσεις στο μισθό «εδώ και τώρα». Όντως προωθούν μια μετάβαση από το γνήσιο αναδιανεμητικό σύστημα προς το κεφαλαιοποιητικό από το νόμο Λοβέρδου-Κουτρουμάνη (2010). Την προετοιμασία την έκανε ο ν. Κατρούγκαλου, που τεμάχισε την κύρια σύνταξη στα τρία για τους παλιούς και στα δύο για τους νέους συνταξιούχους (εθνική, ανταποδοτική, προσωπική). Παράλληλα υποθήκευσαν τις επικουρικές μας συντάξεις και το εφάπαξ. Αυτά τώρα παίρνουν το «αναισθητικό» τους για το τραπέζι του χρηματιστηριακού Προκρούστη. Γι αυτό θα παίξουν με τις κρατήσεις ως το μεγάλο δόλωμα.

3) Το ασφαλιστικό δεν είναι μόνο συνταξιοδοτικό. Αφορά την ιατρική, νοσοκομειακή και φαρμακευτική μας περίθαλψη. Αφορά την ξαφνική μας αναπηρία και την μη ικανότητα για εργασία. Αφορά τη βαριά και ανθυγιεινή εργασία. Αφορά τη μητρότητα, πατρότητα και τα παιδιά. Αφορά το θάνατο όσων προστατεύουν ανήλικα ή σπουδάζοντα ή και ενήλικα άνεργα ή ημιαπασχολούμενα τέκνα.

4) Το ασφαλιστικό αφορά τη δυνατότητα να εργαζόμαστε με δημιουργικότητα, να μπορούμε να διεκδικούμε με αποφασιστικότητα, να αμυνόμαστε συλλογικά στις κακόβουλες και άδικες οριζόντιες ή διοικητικές αυθαιρεσίες. Πως θα γίνει αυτό όταν εργαζόμαστε στις ηλικίες πριν έλθει ο βιολογικός μας θάνατος;

5) Το ασφαλιστικό είναι και συνταξιοδοτικό. Το νωρίτερα, καλύτερα και αξιοπρεπέστερα στη σύνταξη οδηγεί σε άλλες δημιουργικές εργασίες όταν τα βιολογικά «κότσια» δίνουν την δυνατότητα. Αντί να δίνουν κίνητρα για ανανέωση των εργαζομένων (π.χ. εκπαιδευτικών, γιατρών, κλπ) δίνουν κίνητρα παραμονής μέχρι το φέρετρο. Θα τους αφήσουμε;

IV. Τι να διεκδικούμε πλέον

α) Σταθερή και μόνιμη εργασία για όλες και όλους.

β) Πλήρης ασφαλιστική προστασία.

γ)  Πλήρης νοσοκομειακή και φαρμακευτική περίθαλψη.

δ) Όχι στον ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό κατήφορο. Όχι στην κεφαλαιοποίηση των εισφορών μας.

ε) Ενιαία κύρια σύνταξη.

στ) Να επανέλθει η 25ετία για θεμελίωση σύνταξης, η 35ετία τα μέγιστα χρόνια εργασίας, με στόχο τα 30 χρόνια.

ζ) Αξιοπρεπής και σταθερή σύνταξη στην τρίτη ηλικία (60/58 σε άνδρες/γυναίκες, με στόχο 58/55), σε αναπηρία ή θάνατο. 

Πάτρα, 16.02.2020

* Ο Παναγιώτης Μπούρδαλας είναι αυτή την περίοδο μέλος του ΔΣ της Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας.

Νέα πληγή οι γερασμένες ανεμογεννήτριες

Νέα πληγή οι γερασμένες ανεμογεννήτριες

Του Τάσου Σαραντή

Ανανεώσιμη ενέργεια με μη ανακυκλώσιμα υλικά

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η βιομηχανία της αιολικής ενέργειας θα παραγάγει 50.000 τόνους πτερυγίων ως απόβλητα έως το 2020, ποσότητα που θα τετραπλασιαστεί και θα ανέλθει σε 225.000 τόνους μέχρι το 2034. Αυτός ο όγκος θα καταλάβει σημαντικό χώρο στις ήδη κορεσμένες χωματερές ταφής αποβλήτων του πλανήτη, αν ληφθεί υπόψη ότι κάθε πτερύγιο χρειάζεται μεταξύ 30 και 44,8 κυβικών μέτρων χώρο στους χώρους υγειονομικής ταφής.

Τελικά, η παγκόσμια βιομηχανία των αιολικών δεν μας τα είχε πει όλα όταν υποσχόταν ότι η αιολική ενέργεια θα συμβάλει στη σωτηρία του πλανήτη, καθώς είχε παραλείψει να αναφέρει πως αυτή η «ανανεώσιμη» πηγή ενέργειας θα παράγει μια τεράστια ποσότητα μη ανακυκλώσιμων αποβλήτων που θα καταλήξει στους ξηρούς τάφους των χωματερών!

Σαν να μην είχε σκεφτεί το λόμπι των αιολικών το τι θα απογίνει η τεράστια ποσότητα των πτερυγίων των ανεμογεννητριών μόλις φτάσουν στο τέλος της ζωής τους. Και ότι η κερδοφορία από τις επενδύσεις του σε αυτή τη μορφή της «πράσινης» κατά τα λοιπά ενέργειας θα προκαλέσει την απόρριψη χιλιάδων τόνων μη ανακυκλώσιμων πτερυγίων σε χώρους υγειονομικής ταφής της χώρας.

Πρόκειται για ένα τεράστιο, «αναπάντεχο» οικολογικό πρόβλημα που έχει αρχίσει να ανακύπτει ήδη στις χώρες που έχουν αδειοδοτήσει τη λειτουργία χιλιάδων αιολικών και θα βρεθεί μπροστά σε όσες χώρες επενδύουν στα αιολικά σήμερα. Κι αυτό γιατί ο αριθμός των πτερυγίων των ανεμογεννητριών ανά τον κόσμο προβλέπεται να τετραπλασιαστεί τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια, καθώς πολύ περισσότερα από αυτά ολοκληρώνουν τη ζωή τους που, σύμφωνα με τη βιομηχανία των αιολικών, διαρκεί 15 έως 20 χρόνια. Ένας αμφισβητήσιμος ισχυρισμός, αφού μια μελέτη του 2012 από το Renewable Energy Foundation στη σχετικά ώριμη ολλανδική και βρετανική βιομηχανία των αιολικών διαπίστωσε ότι μόνο μερικά από τα αιολικά πάρκα θα λειτουργούν για περισσότερα από 12 έως 15 χρόνια. Επιπλέον, το μέγεθος και το μήκος των νεοεισαχθέντων πτερυγίων των ανεμογεννητριών είναι τώρα διπλάσιο από αυτό που ήταν πριν από 20-30 χρόνια φτάνοντας ακόμη και τα 90 μέτρα περίπου.

Ηδη, δεκάδες χιλιάδες γερασμένα πτερύγια ανεμογεννητριών κατεβαίνουν από τους πύργους χάλυβα όπου δέσποζαν σε όλο τον κόσμο. Μόνο στις ΗΠΑ, περίπου 32.000 θα αφαιρεθούν στα επόμενα τέσσερα χρόνια, ενώ στην Ευρώπη ο αντίστοιχος αριθμός ξεπερνάει τα 15.000. Αλλά το πρόβλημα θα επιδεινωθεί καθώς αυτά τα πτερύγια προέρχονται από ανεμογεννήτριες που κατασκευάστηκαν περισσότερο από μία δεκαετία πριν, όταν οι ο αριθμός των εγκατεστημένων αιολικών ήταν λιγότερο από το ένα πέμπτο από ό,τι είναι σήμερα.

Ασύμφορο

Νέες μεθοδεύσεις για τον σχολικό χρόνο και το ωράριο των εκπαιδευτικών;

Νέες μεθοδεύσεις για τον σχολικό χρόνο και το ωράριο των εκπαιδευτικών;

Του Χρήστου Κάτσικα

Κάθε πόλεμος αρχίζει με τα λόγια και το υπουργείο Παιδείας βιάζεται να συμπληρώσει πολλά ένσημα στην προσπάθειά του να πείσει την κοινή γνώμη ότι ενδιαφέρεται για να μη χάνουν διδακτικές ώρες οι μαθητές. Οι περίπου 160.000 μόνιμοι και αναπληρωτές εκπαιδευτικοί γνωρίζουν πολύ καλά ότι το υπουργείο Παιδείας ξεχνάει τις 100.000 ώρες που χάθηκαν μέχρι τώρα τη φετινή σχολική χρονιά, λόγω των ακάλυπτων κενών θέσεων.

«Εμείς αποκαταστήσαμε τη γιορτή, αλλά θα γίνονται και μαθήματα. Γιατί να μη γίνονται μαθήματα; Είναι μέλημά μας να μη χάνονται μαθήματα», είπε πρόσφατα η Νίκη Κεραμέως. «Σε κάποια συγκριτικά στοιχεία, είμαστε χαμηλότερα από άλλες χώρες του ΟΟΣΑ σχετικά με τις διδακτικές ώρες συνολικά. Άρα είναι μέλημά μας να μη χάνουν τα παιδιά μας ώρες», τόνισε η υπουργός Παιδείας.

«Συμπωματικά», οι εκπρόσωποι των σχολαρχών με δελτίο τύπου ζητούν να εφαρμοστούν οι «οδηγίες» του ΟΟΣΑ και να αυξηθεί το ωράριο των εκπαιδευτικών, ενώ, λίγες μέρες πριν, ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, κληθείς να σχολιάσει την απόφαση του υπουργείου Παιδείας αναφορικά με την εορτή των Τριών Ιεραρχών, χρησιμοποιώντας λόγο κοινωνικού αυτοματισμού, δήλωσε: «Έγινε αυτό που έπρεπε να γίνει. Όλα τα άλλα είναι αστειότητες και προφάσεις. Η αργία είναι για τους τεμπέληδες».

Την περίοδο 2010-2011, το υπουργείο Παιδείας, για να πείσει την κοινή γνώμη ότι οι εκπαιδευτικοί στη χώρα μας εργάζονται λίγο, «έδωσε τα ρέστα του» στη διαστρέβλωση των συγκριτικών στοιχείων του χρόνου εργασίας, δίνοντας στοιχεία στο Δίκτυο Ευρυδίκη και στον ΟΟΣΑ με διδακτικό ωράριο 16 ωρών! Στη συνέχεια, τα «πρόθυμα» ΜΜΕ «ανακάλυψαν» τους μαθητές «που βρίσκονται στην πιο κρίσιμη φάση της ζωής τους», συμμερίστηκαν τους γονείς «που αγωνιούν για την τύχη των παιδιών τους» και, τραβώντας το νήμα στα άκρα, έπαιξαν το γνωστό τους ρεφρέν με τους «βολεψάκηδες καθηγητές, τους ιδιαιτεράκηδες», παρουσιάζοντας τους εκπαιδευτικούς σαν «κοπανατζήδες», «τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας».

Στην πραγματικότητα, το διδακτικό ωράριο των καθηγητών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση άρχιζε, την περίοδο εκείνη, από τις 21 ώρες την εβδομάδα και αποκλιμακωνόταν ανάλογα με τα χρόνια υπηρεσίας σε 19, 18 και τελικά 16 μετά την εικοσαετία. Αποτέλεσμα; Αφού προετοιμάστηκε η κοινή γνώμη, το υπουργείο Παιδείας, το 2013, αύξησε το διδακτικό ωράριο των εκπαιδευτικών κατά 2 ώρες, ενώ την ίδια περίοδο «απογείωσε» τα εξωδιδακτικά τους καθήκοντα.

Επικοινωνιακά, το έδαφος για την αύξηση του διδακτικού ωραρίου το έστρωσε –ποιος άλλος;– ο ΟΟΣΑ, σύμφωνα με τον οποίο οι Έλληνες εκπαιδευτικοί δίδασκαν μόλις 528 ώρες ετησίως, έναντι 663 (στην Κατώτερη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση) και 629 ωρών (στην Ανώτερη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση) των συναδέλφων τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Βέβαια, αυτό που εντέχνως παραλείφθηκε να αναφερθεί ήταν ότι η συγκεκριμένη απόκλιση δεν οφειλόταν στο μικρό εβδομαδιαίο διδακτικό ωράριο –κάθε άλλο– αλλά στην εξεταστικολαγνεία του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Σύμφωνα με τον εκπαιδευτικό αναλυτή Δημήτρη Τσιριγώτη, αυτό το στοιχείο χρησιμοποιήθηκε ως αφορμή για να επιβληθεί η γνωστή αύξηση ωραρίου κατά 2 ώρες στους Έλληνες εκπαιδευτικούς. Όμως το στοιχείο αυτό ήταν ψευδές, γιατί δεν συμπεριελάμβανε και τις περίπου 5 εβδομάδες εξετάσεων (προαγωγικές, επαναληπτικές, πανελλήνιες κ.λπ.) που πραγματοποιούνταν εκείνη την περίοδο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα. Να τονίσουμε εδώ ότι οι άλλες χώρες και θεωρούν τις μέρες των εξετάσεων ως μέρες διδασκαλίας αλλά και έχουν πολύ λιγότερες μέρες εξετάσεων από το δικό μας σχολείο.

Δερμάτινοι χιτῶνες

Δερμάτινοι χιτῶνες

Του (+) Παναγιώτη Νέλλα*

Πρὶν ἀπὸ ὅλα πρέπει νὰ τονισθῆ ότι οἱ δερμάτινοι χιτῶνες, ὅπως τὸ δείχνει καθαρὰ ἡ διήγηση τῆς Γενέσεως, προστέθηκαν στὸν ἄνθρωπο μετὰ τὴν πτώση καὶ ὅτι δὲν ἀποτελοῦν φυσικὸ συστατικὸ στοιχεῖο του. Αὐτὸ ποὺ ἡ ἐμπειρικὴ παρατήρηση ὀνομάζει «φυσικότητα» τοῦ ἀνθρώπου εἶναι γιὰ τὴ βιβλικοπατερικὴ διδασκαλία μιὰ μεταγενέστερη, ἡ μετὰ τὴν πτώση κατάσταση, ὄχι ἡ ἀρχικὴ καὶ συνεπῶς ἀληθινὴ φύση του. «Ὅτι οἰκεία μὲν καὶ κατὰ φύσιν τοῖς ἀνθρώποις ἐστὶν ἡ ζωὴ ἡ πρὸς τὴν θείαν φύσιν ὡμοιωμένη» (Γρηγόριος Νύσσης). 

Καλεῖται συνεπῶς ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος, ἂν θέλη νὰ κατανοήση πλήρως τὴν ὕπαρξή του, τὰ καλὰ στοιχεῖα ἀλλὰ καὶ τὰ δεινὰ ποὺ τὸν μαστίζουν, νὰ διευρύνη τὸν ὁρίζοντά του, νὰ διερωτηθῆ μήπως αὐτὸ ποὺ θεωρεῖ «φυσικὸ» δὲν εἶναι τόσο αὐτονόητο. Καὶ πρέπει νὰ σημειώσουμε πὼς εἶναι εὐοίωνο τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ἐπιστήμονες θέτουν τὰ τελευταῖα χρόνια στὸ χῶρο τῶν ἀνθρωπολογικῶν ἐπιστημῶν αὐτὸ τὸ ἐρώτημα. Πάντως γιὰ ὅποιον θέλει νὰ κινηθῆ στὸ χῶρο τῆς ὀρθόδοξης βιβλικοπατερικῆς ἀνθρωπολογίας ἡ διάκριση αὐτὴ ἔχει ἀποφασιστικὴ σημασία καὶ πρέπει νὰ τὴν ἔχη συνέχεια κατὰ νοῦ.

Συζητώντας για τον ιστορική, κοινωνική και ιδεολογική σημασία του έργου των Τριών Ιεραρχών;

Συζητώντας για τον ιστορική, κοινωνική και ιδεολογική σημασία του έργου των Τριών Ιεραρχών;

Του Βλάση Αγτζίδη*

Η ανάδειξη της σημασίας των Τριών Ιεραρχών και των πατερικών κειμένων στη σχολική αίθουσα συνιστά μια πολύ ενδιαφέρουσα πρόκληση

Μεγάλη συζήτηση έχει ανοίξει με αφορμή την κατάργηση της σχολικής αργίας την ημέρα των Τριών Ιεραρχών (30 Ιανουαρίου) και τη μετατροπή της σε μέρα εκδηλώσεων μέσα στο σχολείο. Είναι αυτό τόσο αρνητικό όπως προβάλλεται;

Βεβαίως και όχι! Γιατί η κοινωνική σημασία του έργου των 3 αυτών θεολόγων (Ιωάννης Χρυσόστομος, Βασίλειος ο Μέγας και Γρηγόριος Ναζιανζηνός) υπήρξε αντιπλουτοκρατική – και με βάση τη σύγχρονη ορολογία αντικαπιταλιστικη- και αντιεξουσιαστική. Στα πατερικά κείμενα ενυπάρχει η ριζοσπαστική κριτική του πλούτου και της ιδιοκτησίας, η αντίθεση στην κοινωνική αδικία και εκμετάλλευση, και συνυπάρχει με το πνεύμα της φιλανθρωπίας και της ελεημοσύνης και της έμπρακτης αλληλεγγύης προς τους αδυνάτους μέσα από την κοινωνική στράτευση. 

Ουσιαστικά οι Πατέρες υποστήριξαν το πρωτοχριστιανικό εξισωτικό πνεύμα και αγωνίστηκαν για  ένα από τα χριστιανικά αξιώματα, που ήταν  η άρνηση των κοινωνικών και φυλετικών διακρίσεων μεταξύ των ανθρώπων. Επανέφεραν τον ορισμό της ελευθερίας ως κανόνα των ανθρώπινων σχέσεων, έτσι όπως διατυπώθηκε στην Επί του Όρους Ομιλία: «καθς θέλετε να ποισιν μν ο νθρωποι, κα μες ποιετε ατος μοίως».  Αυτά τα πρωταρχικά αξιώματα ελευθερίας και ισότητας αποτυπώθηκαν εξαιρετικά στην εξής πρόταση: «Οκ νι ουδαος οδ λλην, οκ νι δολος οδ λεύθερος, οκ νι ρσεν κα θλυ· πάντες γρ μες ες στε ν Χριστ ησο.» (Προς Γαλάτας επιστολή γ΄23–δ΄5) Το πνεύμα αυτό περιθωριοποιήθηκε από τη στιγμή που η κοσμική εξουσία -μετά την καταστολή του επαναστατικού χριστιανικού = κινήματος όπως υποστηρίζει ο Κάουτσκι- ενσωμάτωσε τον χριστιανισμό και τον μετέτρεψε σε κρατική ιδεολογία. 

Από τη Ρόζα Λούξεμπουργκ στον Κάουτσκι

Μία συμφωνία-σταθμός στην “αποικιοποίηση” της Ελλάδας

Μία συμφωνία-σταθμός στην “αποικιοποίηση” της Ελλάδας

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Αν τα Μνημόνια και οι δανειακές σφράγισαν τη μετατροπή της Ελλάδας σε “αποικία χρέους” των πιστωτών, η συμφωνία για τις Βάσεις που καλείται να επικυρώσει η Βουλή κινδυνεύει να ολοκληρώσει τη μετατροπή της χώρας σε “γεωπολιτική αποικία” των ΗΠΑ και του NATO. Πρόκειται για σταθμό στη σταδιακή έκπτωση του ελληνικού κράτους, ως στοιχειωδώς κυρίαρχου, ανεξάρτητου, δημοκρατικού και ελληνικού κράτους.

Διαβάζοντας κανείς τον ατέλειωτο κατάλογο των παραχωρήσεων Τσίπρα και εν συνεχεία Μητσοτάκη προς τους Αμερικανούς, επιβεβαιώνει την γνώμη που έχει η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων για τους πολιτικούς μας. Αλλά διερωτάται αν έχει ζητηθεί η γνώμη των ανώτερων Ελλήνων αξιωματικών και αν έδωσαν σύμφωνη γνώμη, διότι αυτοί ορκίζονται πίστη στη γαλανόλευκη, όχι στην αστερόεσσα. Στη γαλανόλευκη οφείλουν να μένουν πιστοί, όχι στην αστερόεσσα. Και εν ονόματι της γαλανόλευκης, όχι της αστερόεσσας, θα οδηγήσουν νέους ανθρώπους στον θάνατο αν χρειασθεί.

Είναι δυνατόν οι Έλληνες ανώτεροι στρατιωτικοί να έχουν συγκατατεθεί στην παραχώρηση ουσιαστικά όλης της επικράτειας, για τις ανάγκες των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων; Και καλά. Κανείς στο πολιτικό προσωπικό της χώρας και μεταξύ των στρατιωτικών ηγητόρων της δεν διαβάζει τουλάχιστον εφημερίδες; Δεν βλέπει σε τι πρωτοφανή αστάθεια έχουμε μπει διεθνώς, δεν είδε ότι παρολίγον να τυλιχτεί στις φλόγες όλη η Μέση Ανατολή μόλις προχτές; Δεν φοβούνται με όλες αυτές τις βάσεις μην μας πάρει και μας καμιά σπόντα στο τέλος;

Είπαμε να κάνουμε παραχωρήσεις στους Αμερικανούς, όλοι ξέρουμε τι “διεθνή δουλικά” μας κατάντησαν οι πολιτικοί μας, δεν έχουμε πολλές αυταπάτες. Χρειάζεται όμως να γεμίσουμε και όλη τη χώρα βάσεις, που μπορούν να εμπλέξουν την Ελλάδα σε πολέμους με τη Ρωσία, το Ιράν, τη Σερβία, χωρίς κανένα εθνικό λόγο και να κάνουν τη γεωγραφικά περιορισμένη χώρα μας παρανάλωμα;

Πολιτικοί με σπίτια σε Γενεύη και Παρίσι

Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών και η αργία των τεμπέληδων

Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών και η αργία των τεμπέληδων

Του Χριστόφορου Γ. Παπασωτηρόπουλου*

Για πρώτη φορά με εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων,2 καταργείται η αργία των Τριών Ιεραρχών και μετατρέπεται σε «ημέρα εορτασμού», ούτε καν σε σχολική εορτή. Παρουσιάζεται μια ειδοποιός διαφορά στη νομοθεσία που καθορίζει τις σχολικές αργίες και εορτές σε σχέση με όλες τις προηγούμενες, εδώ και δεκαετίες, εγκυκλίους. Οι εκπαιδευτικοί υποχρεώνονται ρητώς να τηρήσουν το Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων της ημέρας. Το νέο στοιχείο είναι ότι εντάσσει τη συγκεκριμένη εορτή, ως παρένθεση στη λειτουργία του Ωρολογίου Προγράμματος. Τι σημαίνει αυτό; 

Προσβάλλει, ταπεινώνει και εκδικείται συνολικά τους εκπαιδευτικούς, καθώς δεν τους αναγνωρίζει τη δυνατότητα να τιμήσουν ή να αξιοποιήσουν το δικαίωμα στην αργία όπως οι ίδιοι επιθυμούν, βασιζόμενοι στην προσωπική και επομένως και τη θρησκευτική τους ελευθερία. Αντίθετα τους υποχρεώνει ακόμη και στην αργία τους να εργαστούν. Η αργία είναι κατάκτηση αιματηρών αγώνων και όχι μπαξίσι για τον κόπο μας. 

Αντιμετωπίζει τους εκπαιδευτικούς σαν παραγωγούς δραστηριοτήτων δια κάθε νόσον (αθλητικές δραστηριότητες, για την αναπηρία, για τη διατροφή, κ. α) και τους καλεί να διεκπεραιώσουν κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους ουκ ολίγες δραστηριότητες. Πέρα από το αν και κατά πόσο υπηρετούν το σχεδιασμό και τη φιλοσοφία οι δραστηριότητες αυτές με τον τρόπο που εντάσσονται στο σχολικό προγραμματισμό αναρωτιέται κανείς: Υπάρχει πάτος σε αυτό άραγε; 

Παγκόσμια Τράπεζα: «Μαθήματα που πήραμε» από την εφαρμογή την πολιτικών της στην εκπαίδευση

Παγκόσμια Τράπεζα: «Μαθήματα που πήραμε» από την εφαρμογή την πολιτικών της στην εκπαίδευση

Της Αιμιλίας Τσαγκαράτου*

Το καλοκαίρι που μας πέρασε οι εκπαιδευτικοί του Περού απεργούσαν επί βδομάδες διεκδικώντας αυξήσεις στους μισθούς τους, αύξηση του προϋπολογισμού για την Παιδεία, βελτίωση του ασφαλιστικού τους συστήματος, των υποδομών και των συνθηκών εκπαίδευσης των μαθητών και κατάργηση του νόμου ο οποίος συνδέει ουσιαστικά την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών με τη συνδικαλιστική και κοινωνική τους δράση. Οι απεργιακές κινητοποιήσεις τους ήταν τόσο μαχητικές, που η κυβέρνηση κήρυξε δώδεκα επαρχίες της χώρας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με τις διαδηλώσεις να αντιμετωπίζονται με βία και καταστολή και τους εκπαιδευτικούς να απειλούνται με απόλυση, εάν δεν έμπαιναν στις τάξεις τους.

«Οι μεταρρυθμιστικές στρατηγικές που βασίζονται στην αντιπαράθεση με τα συνδικάτα μπορεί να επιτυγχάνουν στη νομοθετική υιοθέτηση σημαντικών μεταρρυθμίσεων, όχι όμως απαραίτητα και την εφαρμογή τους. Σε τρεις πρόσφατες περιπτώσεις (Μεξικό, Περού, Ισημερινός) η πολιτική της αντιπαράθεσης έχει επιφέρει τη νομοθετική /συνταγματική κατοχύρωση εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων που παγκόσμια στοιχεία δείχνουν ότι είναι απαραίτητες για την ποιοτική εκπαίδευση: τεστ για τους μαθητές, αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, προσλήψεις και προαγωγές των εκπαιδευτικών συνδεδεμένες με τις δεξιότητες και την απόδοση αντί για τα χρόνια υπηρεσίας και απόλυση των εκπαιδευτικών που έχουν κακή απόδοση».

Το παραπάνω απόσπασμα από την πρόσφατη έκθεση με τίτλο «Σπουδαίοι Εκπαιδευτικοί: Πώς θα ανέβει η απόδοση των μαθητών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική», με ιδιαίτερη αναφορά στο Περού, δίνει με κυνικό τρόπο το στίγμα του τρόπου με τον οποίο πρέπει πάση θυσία να εφαρμοστούν οι εκπαιδευτικές πολιτικές που υπαγορεύονται από το super think tank της εκπαιδευτικής πολιτικής τις τελευταίες δεκαετίες, που δεν είναι άλλη από την Παγκόσμια Τράπεζα.

Εκπτώσεις, του Νίκου Προσκ.

Εκπτώσεις

Του Νίκου Προσκεφαλά*

Φτηνά ρούχα κι αισθήματα
Δεν θα ξαναγοράσω.
Ας πουλιούνται σε αφθονία
και σε τιμές φιλικές,
εκπτώσεων.
Ξεβάφουν και τα δυο στο πρώτο πλύσιμο.
Άλλοτε πάλι απότομα στενεύουν.
Σφίγγουν το θώρακα.
Σου κόβουν την ανάσα.